Urartu Mirasının Son Nefesi

VAN- Van’da 3 bin yıllık köklü bir geleneğin son temsilcisi olan Kültür ve Turizm Bakanlığı Çömlek Sanatçısı Osman Eşme, Urartulardan günümüze uzanan çömlekçiliği ayakta tutmak için yıllardır tek başına mücadele veriyor. Bardakçı Mahallesi’nde babasından öğrendiği mesleği şimdi kentin yeni cazibe alanı Bedesten Çarşısı’ndaki atölyesinde sürdüren Eşme, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan kültürel mirası yaşatmaya kararlı.

1976’da plastik kullanımının yaygınlaşmasıyla Bardakçı’da yüzyıllardır süren çömlekçilik neredeyse tamamen dururken, ustalar birer birer mesleği terk etti. Bugün Van’da bu geleneği sürdüren tek usta olan Eşme, ayaklı torna ve eski fırınlarla tamamen geleneksel yöntemle üretim yapmayı sürdürüyor.

“Hak ettiği değeri görmüyor, destek bekliyoruz”

Yaptıkları işin kökeninin Urartulara dayandığını belirten Eşme, geleneğin hızla yok olduğuna dikkat çekti:
“Bu iş babadan bize kaldı. Eğer sürdürmeseydim, bu sanat çoktan kaybolmuştu. Günümüzde mesleğimiz hak ettiği değeri görmüyor, ilgi azaldı.”

“Plastik ucuz olabilir ama sağlıklı değil”

Yerel halkta talebin azalmasına karşın yabancı turistlerin çömleğe daha fazla ilgi gösterdiğini söyleyen usta, plastik kullanımının mesleği bitme noktasına getirdiğini vurguladı:
“Peynir küplerini, yerel küpleri hâlâ ben yapıyorum ama plastik piyasası yüzünden talep çok düştü. Plastik ucuz olabilir fakat sağlıklı değil. Doğal ürünlere yeniden yöneliş olmasını istiyoruz.”

“Bu sanat yok olmasın”

Geleneksel çömlekçiliğin geleceği için büyük oğlunu yetiştirmeye başladığını söyleyen Eşme, tek dileğinin Urartu mirasının sürdürülebilmesi olduğunu ifade ediyor:
“Bu sanatın yok olup gitmesini istemiyorum. Gücüm yettiğince yaşatacağım.”